Theo bài báo của The New York Times ngày 29/5, Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) đã đưa ra phần làm rõ liên quan đến bản ghi nhớ chính sách I-485 mới nhất của Sở Di trú. Dưới đây là bản dịch toàn văn:
Tiêu đề: BỘ AN NINH NỘI ĐỊA MỸ (DHS) KHẲNG ĐỊNH RẰNG TRÊN THỰC TẾ, PHẦN LỚN NGƯỜI NHẬP CƯ KHÔNG CẦN PHẢI RỜI KHỎI MỸ ĐỂ ĐƯỢC CẤP THẺ XANH.
Mặc dù tuần trước giới chức cho biết rằng, ngoại trừ các trường hợp “đặc biệt”, những người nhập cư xin thường trú nhân phải rời khỏi Mỹ trước, nhưng các chi tiết cụ thể vẫn chưa được làm rõ.
Vào thứ Sáu tuần trước, Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) đã cố gắng làm rõ thông báo được công bố vào tuần trước — theo đó những người nhập cư đang xin thường trú nhân phải trở về quốc gia của mình để chờ được cấp Thẻ xanh. DHS khẳng định rằng chính sách này không có thay đổi lớn, và chỉ một bộ phận người nộp đơn mới cần phải quay về nước.
Phần làm rõ này dường như là một sự “điều chỉnh lại” một phần đối với thông cáo báo chí mà Sở Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS) đã công bố vào tuần trước. Mặc dù từ lâu đã tồn tại chính sách cho phép người nhập cư ở lại Mỹ trong thời gian chờ được cấp Thẻ xanh, nhưng khi đó Bộ An ninh Nội địa (DHS) cho biết rằng, ngoại trừ các trường hợp “đặc biệt”, hiện tại người nộp đơn phải trở về nước để chờ đợi.
Tuy nhiên, vào thứ Sáu tuần trước, DHS cho biết đây không phải là một thay đổi chính sách mang tính toàn diện. Thay vào đó, việc một người có bị yêu cầu ra nước ngoài để hoàn tất quá trình nhận Thẻ xanh hay không sẽ do viên chức di trú phụ trách từng hồ sơ quyết định. Các quan chức cho biết họ từ lâu đã có quyền tự quyết này.
“Đây chỉ là nhắc nhở các viên chức về quyền tự quyết theo từng trường hợp cụ thể mà họ vốn đã có từ trước đến nay,” một phát ngôn viên của Bộ An ninh Nội địa (DHS) cho biết trong tuyên bố. Người phát ngôn này từ chối tiết lộ danh tính. Theo vị này, những người ở lại quá hạn thị thực hoặc những người đến từ các quốc gia có công dân phụ thuộc nhiều vào các chương trình phúc lợi công cộng có thể là những nhóm bị ảnh hưởng.
So với thông báo được đưa ra vào tuần trước, đây là một thay đổi mang tính thực chất. Tuy nhiên, điều này có lẽ sẽ không làm giảm bớt sự hoang mang hoặc lo ngại, bởi vẫn còn thiếu những chi tiết cụ thể về việc ai có thể bị ảnh hưởng và ảnh hưởng theo cách nào. Thậm chí, một số nhân sự bên trong DHS cũng cảm thấy bối rối về phạm vi của sự thay đổi khi chính sách được công bố.
Mặc dù được công bố dưới hình thức thông cáo báo chí, một quan chức cấp cao của Nhà Trắng cho biết trong tuần này rằng biện pháp này chủ yếu nhằm giải quyết các vấn đề nội bộ chứ không phải là một sự thay đổi về chiến lược chính sách. Vị quan chức này đã trao đổi với điều kiện giấu tên do đang thảo luận về các cuộc trao đổi nội bộ.
Một số luật sư di trú cho biết trong các buổi phỏng vấn tuần này, khách hàng của họ đã được viên chức di trú hỏi vì sao họ lại nộp đơn xin Thẻ xanh tại Mỹ, và liệu có bất kỳ lý do nào khiến họ không thể nộp đơn từ quốc gia quê hương của mình hay không.
“Phản ứng dữ dội từ công chúng rõ ràng đã khiến chính quyền phải vội vã xử lý hậu quả do chính họ tạo ra,” bà Sarah Pierce, cựu quan chức Sở Di trú và hiện là Giám đốc Chính sách Xã hội của Third Way, nhận định. Bà nói thêm rằng “dấu ấn” trong chương trình nghị sự về nhập cư của chính quyền là việc “đặt mục tiêu gây sốc và tạo áp lực tâm lý lên trên lợi ích quốc gia”.
Làn sóng phản đối đối với thông báo ban đầu đã nhanh chóng lan rộng. Các luật sư di trú nhìn chung đều cho rằng chính sách này có khả năng sẽ bị kiện. Tuy nhiên, cách thức triển khai thiếu rõ ràng đã khiến họ không biết nên phản ứng như thế nào là phù hợp nhất. “Khi bạn thậm chí còn không chắc chính xác chính sách đó là gì, thì việc xác định mình cần khởi kiện điều gì cũng trở nên khó khăn hơn nhiều,” ông Benjamin Johnson, Giám đốc điều hành của Hiệp hội Luật sư Di trú Hoa Kỳ – American Immigration Lawyers Association (AILA), cho biết. “Hiện vẫn còn quá sớm để đánh giá đâu sẽ là cách hiệu quả nhất để thách thức chính sách này trước tòa án.”
Một số tổ chức doanh nghiệp cũng đã lên tiếng phản đối sự thay đổi chính sách như được mô tả trong thông báo ban đầu. Ông Neil Bradley, Phó Chủ tịch điều hành kiêm Giám đốc chính sách của Phòng Thương mại Hoa Kỳ – U.S. Chamber of Commerce, đã ca ngợi những nỗ lực của chính quyền trong việc giảm nhập cư bất hợp pháp nhưng cũng cho rằng các nhà hoạch định chính sách cần xây dựng một hệ thống nhập cư hợp pháp “vững mạnh hơn”. Theo ông, thay đổi chính sách này có thể “gây ra những gián đoạn vô cùng nghiêm trọng đối với người sử dụng lao động”.
Trong năm 2024, khoảng 1,4 triệu Thẻ xanh đã được cấp. Trong số đó, khoảng 820.000 trường hợp được phê duyệt thông qua thủ tục gọi là “điều chỉnh tình trạng” (Adjustment of Status), cho phép người nhập cư tiềm năng nộp đơn xin Thẻ xanh trong khi đang sinh sống tại Mỹ. Nhiều người thực hiện thủ tục này thông qua sự bảo lãnh của người sử dụng lao động hoặc của người thân trực hệ như vợ/chồng.
Thẻ xanh có thể được cấp cho một số thành viên gia đình của công dân Mỹ, nhiều nhóm lao động nước ngoài khác nhau, cũng như một số người được cấp quy chế thông qua các chương trình nhân đạo như diện tị nạn. Những người sở hữu Thẻ xanh (tức diện thường trú nhân) phải trải qua quá trình thẩm tra và trong nhiều trường hợp phải chờ đợi nhiều năm mới được chấp thuận. Họ cần gia hạn Thẻ xanh định kỳ và cuối cùng có thể nộp đơn xin nhập tịch.
Hướng dẫn được công bố vào tuần trước dường như có khả năng tác động đáng kể nhất đến những người nhập cư nộp đơn theo diện bảo lãnh gia đình, bởi họ ít có khả năng sở hữu các loại thị thực thương mại cơ bản cho phép cư trú và làm việc tại Mỹ trong thời gian chờ đợi hơn so với các nhóm khác.
Trong nhiều thập kỷ qua, nhiều người nhập cư đã đến Mỹ bằng thị thực tạm thời, kết hôn với công dân Mỹ và sau đó được phép ở lại Mỹ trong thời gian chờ được cấp Thẻ xanh dù rằng về mặt kỹ thuật họ đã ở quá hạn thị thực. Nếu bị buộc phải rời khỏi Mỹ và nộp hồ sơ từ nước ngoài, những người đã ở quá hạn trong thời gian dài rất có thể sẽ không còn được phép quay trở lại Mỹ.
“Rõ ràng họ đang nhắm vào chính nhóm người này,” ông Doug Rand, cựu quan chức cấp cao của Sở Di trú dưới thời chính quyền Biden, nhận định. “Bởi vì nếu đột nhiên bạn không còn được phép điều chỉnh tình trạng cư trú nữa và phải quay về nước để nộp đơn, thì đó sẽ là một vấn đề rất nghiêm trọng — bạn có thể bị cấm nhập cảnh trở lại Mỹ trong vòng 10 năm.”
Cách diễn đạt trong hướng dẫn ban đầu cũng khiến các doanh nghiệp lo ngại về những lao động nước ngoài có tay nghề cao đang sở hữu thị thực H-1B và các loại thị thực tương tự — nhiều người trong số họ đã chờ đợi Thẻ xanh suốt nhiều năm. Việc phải rời khỏi Mỹ rồi quay lại có thể kéo dài thêm thời gian chờ đợi, bởi lịch hẹn tại nhiều lãnh sự quán đã tồn đọng trong thời gian dài.
Các viên chức lãnh sự cũng có quyền tự quyết lớn hơn trong việc từ chối hồ sơ. Quyết định của họ thường không thể kháng cáo, và người nộp đơn thông thường cũng không được dẫn theo luật sư tham dự buổi phỏng vấn.
“Các nhà tuyển dụng vô cùng lo ngại về điều này,” ông Bernard Wolfsdorf, đối tác điều hành của WR Immigration, cho biết. Ông là người phụ trách các vấn đề di trú cho nhiều công ty công nghệ lớn. “Những người này đang ở tuyến đầu của lợi thế công nghệ của Mỹ, vậy mà họ lại đang bị đẩy ra khỏi đất nước này.”
Hướng dẫn này cũng để lại một số câu hỏi chưa có lời giải đáp: Liệu những người nộp đơn đến từ các quốc gia đang bị tạm dừng xử lý thị thực nhập cư có buộc phải quay về nước để xin Thẻ xanh hay không? Và tiêu chuẩn để được miễn trừ vì “lợi ích quốc gia” sẽ được áp dụng như thế nào?
Kết hợp với các biện pháp nhập cư khác của chính quyền Trump, hướng dẫn mang tính mơ hồ này có thể ngay từ đầu đã khiến nhiều người nản lòng trong việc tìm cách đến Mỹ. Theo dữ liệu từ nền tảng tuyển dụng Indeed, mức độ quan tâm của người tìm việc nước ngoài đối với các vị trí tuyển dụng tại Mỹ đã giảm đáng kể.
“Mức độ hoảng loạn mà sự việc này gây ra thật sự quá lớn,” bà Victoria Slatton, đối tác điều hành của Slatton & Haas PLLC, cho biết. “Nếu mục đích của bản ghi nhớ này là khiến mọi người sợ hãi và không dám nộp đơn, thì nó đã đạt được hiệu quả khá lớn.”
Rõ ràng là bản ghi nhớ chính sách I-485 mới nhất đã tạo ra tranh cãi và phản ứng rất mạnh. Vì vậy, Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) đã cố gắng giảm bớt mức độ căng thẳng thông qua các tuyên bố làm rõ. Tuy nhiên, cho đến nay vẫn chưa có hướng dẫn chi tiết về cách thức thực thi bản ghi nhớ này trong thực tế. Do đó, mức độ thay đổi và tác động của bản ghi nhớ đối với chính sách hiện hành vẫn chưa thể được đánh giá một cách chính xác.
Quan điểm của luật sư Kelvin Luo là bản ghi nhớ này chắc chắn phản ánh ý định rõ ràng của chính quyền Trump trong việc thắt chặt quy trình xét duyệt đơn I-485. Trong tương lai, việc nộp I-485 tại Mỹ chắc chắn sẽ cần được cân nhắc thận trọng hơn nhưng cũng không đến mức dẫn tới việc từ chối toàn bộ các hồ sơ I-485 của những người đang giữ thị thực không định cư. Đối với các nhà đầu tư EB-5, không nên quá bi quan cho rằng sẽ không còn có thể nộp đơn song song (dual filing), cũng như không thể nhận combo card hay gia hạn combo card. Tuy nhiên, cũng không nên quá lạc quan cho rằng bản ghi nhớ mới hoàn toàn không có ảnh hưởng. Điểm mấu chốt vẫn là liệu người nộp đơn có tuân thủ luật pháp Mỹ trong toàn bộ quá trình hay không, và hành vi của họ có hợp quy định hay không. Cuối cùng, Sở Di trú vẫn sẽ xem xét từng hồ sơ dựa trên từng trường hợp cụ thể.
Nguồn: https://mp.weixin.qq.com/s/sDZbaNB4jyLeOBHdp9B1cg
